przepisy kulinarne
  
Rejestracja | Zapomnia│em has│a




Jedzenie po brytyjsku
Autor: Urszula Małecka

roast W poniedzia┼éek pachn─ůca curry potrawa z Indii. We wtorek kuchnia chi┼äska. W ┼Ťrod─Ö egzotyczna potrwa u Taja. W czwartek kulinarna wyprawa do W┼éoch. W pi─ůtek czas na zabaw─Ö - zupa afryka┼äska z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů chilli, jedzona r─Ökami przy pomocy jamu. W sobot─Ö co┼Ť z kuchni arabskiej. W niedziel─Ö powr├│t do korzeni - polski barszcz i pierogi, popijane kompotem. Mieszanina zapach├│w i smak├│w, multikulturowa, jak i sama Wielka Brytania. A gdzie w tym wszystkim odnale┼║─ç mo┼╝na czas i miejsce w ┼╝o┼é─ůdku na tradycyjne potrawy brytyjskie? I czy w og├│le istnieje co┼Ť takiego?

W poszukiwaniu tradycyjnych potraw

Moje zainteresowanie kuchni─ů brytyjsk─ů pojawi┼éo si─Ö niespodziewanie i nie wynik┼éo bynajmniej z mi┼éo┼Ťci do gotowania i poszerzania kulinarnych horyzont├│w. By┼éo raczej czyst─ů konsekwencj─ů rozmowy "o wszystkim i o niczym" z jednym z moich brytyjskich znajomych. Podczas uroczej pogaw─Ödki o tym "co polskie" i o tym "co brytyjskie" otarli┼Ťmy si─Ö o temat narodowych kuchni naszych kraj├│w. Na moje proste pytanie o tradycyjne potrawy brytyjskie, rodowity Anglik zacz─ů┼é be┼ékota─ç co┼Ť o puddingach, fish pie'ach i... kurczaku tikka masala. Na koniec za┼╝artowa┼é, ┼╝e przecie┼╝ w kraju, w kt├│rym nikt nie gotuje nie mo┼╝e by─ç tradycyjnych potraw.

Niewiedza mojego znajomego wyda┼éa mi si─Ö szokuj─ůca. Z drugiej strony ubolewa┼éam nad w┼éasn─ů ignorancj─ů. Mieszkaj─ůc ju┼╝ tyle czasu w tym kraju nie potrafi┼éabym chyba wymieni─ç ani jednej z tradycyjnych brytyjskich potraw. Gdzie┼Ť g┼é─Öboko w moim umy┼Ťle majaczy┼éy mi nazwy z serii fish&chips, english breakfast i Yorkshire pudding. Ale tak naprawd─Ö nie potrafi┼éabym nic wi─Öcej na ich temat powiedzie─ç, ani obja┼Ťni─ç nowoprzyby┼éemu tury┼Ťcie, czego warto spr├│bowa─ç.

U korzeni brytyjskiej kuchni

Zdolno┼Ťci kuchni brytyjskiej do absorbowania kulinarnych "wynalazk├│w" innych narod├│w wydaj─ů si─Ö nieograniczone. Od wiek├│w kolejni przybysze nap┼éywaj─ůcy na Wyspy przywozili ze sob─ů nowe potrawy, przyprawy i zapachy. Historycznie antyczna kuchnia anglosaska znajdowa┼éa si─Ö pod silnymi wp┼éywami kuchni rzymskiej, w czasach ┼Ťredniowiecznych rol─Ö t─ů przej─Öli Francuzi. Normanowie przywie┼║li ze sob─ů przyprawy wschodu: cynamon, szafran, pieprz i imbir. Wraz z rozszerzaniem si─Ö granic brytyjskiego imperium poszerza┼éy si─Ö te┼╝ nawyki ┼╝ywieniowe w ca┼éym kr├│lestwie. Z podleg┼éych pa┼ästw nap┼éywa┼éy do Wielkiej Brytanii nowe rozwi─ůzania kulinarne i egzotyczne produkty i przyprawy. W ten spos├│b do Anglii dotar┼éa np. herbata, kt├│ra w wiekach p├│┼║niejszych sta┼éa si─Ö podstaw─ů jak┼╝e brytyjskiego five o'clock.

W czasie pierwszej i drugiej wojny ┼Ťwiatowej kuchnia brytyjska prze┼╝ywa┼éa sw├│j kryzys. Problemy z importem, jak i system racji ┼╝ywno┼Ťciowych uniemo┼╝liwi┼éy jej dalszy rozw├│j. Cz─Ö┼Ť─ç tradycji kulinarnych zacz─Ö┼éa powoli wymiera─ç. Lata 70. i 80. XX wieku by┼éy okresem powrotu do tego, co brytyjskie. Kucharze na Wyspach zacz─Öli korzysta─ç z rodzimych sk┼éadnik├│w, wzbogacaj─ůc palet─Ö smak├│w zdobyczami z kuchni innych narod├│w. Da┼éo to podstawy tzw. nowoczesnej kuchni brytyjskiej. Nap┼éyw rzeszy imigrant├│w na prze┼éomie wiek├│w zmieni┼é kulinarny krajobraz Wielkiej Brytanii nie do poznania. Powstanie wielokulturowej spo┼éeczno┼Ťci zaowocowa┼éo powstaniem wielokulturowej kuchni.

Brytyjskie ikony

Gdyby zapyta─ç przeci─Ötnego turyst─Ö z jakim jedzeniem kojarzy mu si─Ö Wielka Brytania prawdopodobnie wi─Ökszo┼Ť─ç odpowiedzia┼éa by bez namys┼éu: fisz&chips. I rzeczywi┼Ťcie nie ma chyba nic bardziej brytyjskiego ni┼╝ gor─ůce, ociekaj─ůce t┼éuszczem frytki i ryba, posolone i zalane dla smaku octem winnym. Historia tej prostej potrawy jest wbrew pozorom do┼Ť─ç kontrowersyjna. R├│┼╝ne ┼║r├│d┼éa podaj─ů r├│┼╝ne daty i miejsca jej powstania. Powszechna zgoda panuje jednak co do tego, ┼╝e pierwsze bary fish&chips powsta┼éy ju┼╝ w XIX wieku. W owym czasie sma┼╝on─ů ryb─Ö i frytki serwowa┼éo si─Ö zawini─Öte... w gazet─Ö. Tradycj─Ö t─ů kultywuj─ů na spos├│b nowoczesny niekt├│re bary, nak┼éadaj─ůc fish&chips do specjalnych pude┼éek z nadrukami.

Kolejn─ů kulinarn─ů ikon─ů brytyjskiej kuchni s─ů angielskie ┼Ťniadania. Serwowane na ciep┼éo, niezwykle kaloryczne i syc─ůce kojarz─ů si─Ö nam raczej z konkretnym obiadem ni┼╝ z porannym posi┼ékiem. Sk┼éad klasycznego angielskiego ┼Ťniadania mo┼╝e by─ç r├│┼╝ny, w zale┼╝no┼Ťci od restauracji i upodoba┼ä konsument├│w. Nieod┼é─ůczn─ů jego cz─Ö┼Ťci─ů s─ů jednak tosty z marmolad─ů lub d┼╝emem, sok pomara┼äczowy, owsianka, p┼éatki ┼Ťniadaniowe, sma┼╝one kie┼ébaski, sma┼╝ony bekon, ryba, sma┼╝one pieczarki i pomidory, sma┼╝one ziemniaki (hash brown), frytki, sma┼╝one jajko, black pudding (rodzaj kaszanki) i fasolka w sosie pomidorowym. Zestaw ten, bynajmniej nie dla os├│b chc─ůcych straci─ç na wadze, pojawi┼é si─Ö na brytyjskich sto┼éach w XIX wieku. I mimo nagonki dietetyk├│w nie straci┼é on na popularno┼Ťci. Jak wskazuj─ů badania, Brytyjczycy konsumuj─ů w przeci─ůgu roku 450 tys.ton bekonu, 5, tys. ton kie┼ébasek i miliony jajek!

Charakterystyczn─ů potraw─ů dla Wyspiarzy s─ů tak┼╝e r├│┼╝nego rodzaje ciasta (pies) zapiekane z mi─Ösem lub ryb─ů w ┼Ťrodku. U ┼║r├│de┼é powstania owych potraw leg┼éy wzgl─Ödy ekonomiczne. Ta┼äsze i mniej wykwintne w smaku mi─Öso mo┼╝na by┼éo bez problemu zamaskowa─ç w chrupi─ůcym cie┼Ťcie. Chocia┼╝ do przyt┼éaczaj─ůcej wi─Ökszo┼Ťci tego typu potraw wykorzystuje si─Ö ciasto, mo┼╝na tak┼╝e spotka─ç "pie" zapieczone z t┼éuczonymi ziemniakami na g├│rze. Do najs┼éynniejszych z nich nale┼╝─ů Cottage Pie i Shepherd's Pie.

Kolejnym kultywowanym do dzi┼Ť zwyczajem kulinarnym Anglik├│w jest tzw. Sunday Roast. Nazwa ta odnosi si─Ö do niedzielnego posi┼éku, sk┼éadaj─ůcego si─Ö z pieczonego mi─Ösa po┼é─ůczonego z pieczonymi ziemniakami i warzywami. Zwyczaj ten korzeniami si─Öga czas├│w ┼Ťredniowiecza, kiedy to wie┼Ťniacy pracuj─ůcy przez 6 dni nagradzani byli pieczonym obiadem. Chocia┼╝ nie ma konkretnego zestawu Sunday Roast, najcz─Ö┼Ťciej zapiekanymi mi─Ösami na Wyspach s─ů wieprzowina, wo┼éowina, jagni─Öcia lub kurczak. Jednym z bardziej rozpowszechnionych jako tradycyjne zestawie┼ä jest pieczona wo┼éowina podawana z Yorkshire pudding (kr─ů┼╝ki wypiekane z ciasta podobnego do nale┼Ťnikowego) i warzywami.

Co ciekawe na bazie Sunday Roast powsta┼éa kolejna tradycyjna potrawa brytyjska. Ekonomiczni Wyspiarze okazali si─Ö bardziej praktyczni ni┼╝ by si─Ö to nam mog┼éo wydawa─ç. Z tego, co ju┼╝ nie da┼éo si─Ö zje┼Ť─ç w niedziel─Ö przygotowywano tzw. Bubble and squeak. Podstaw─ů tego posi┼éku s─ů t┼éuczone ziemniaki i kapusta, czasem dodaje si─Ö tak┼╝e innych warzyw jak groszek, marchewka, brukselka (najcz─Ö┼Ťciej s─ů to warzywa z niedzielnego obiadu). Wszystko to sma┼╝y si─Ö razem na t┼éuszczu, a┼╝ si─Ö nie zarumieni. Danie to serwowane jest najcz─Ö┼Ťciej z zimnym mi─Ösem z Sunday Roast, jakiem lub sma┼╝onym bekonem.

Wymienione potrawy stanowi─ů zaledwie kropl─Ö w morzu tradycyjnego jedzenia Wyspiarzy. Mog─ů stanowi─ç jednak dobry punkt wyj┼Ťcia dla os├│b planuj─ůcych rozpocz─ů─ç kulinarn─ů podr├│┼╝ po Wielkiej Brytanii. Podr├│┼╝, kt├│r─ů nale┼╝y rozpocz─ů─ç z pustym ┼╝o┼é─ůdkiem, przygotowanym na konkretn─ů porcj─Ö t┼éustego jedzenia. Podr├│┼╝ bez liczenia kalorii i diet odchudzaj─ůcych.

Črˇd│o: kobietawuk.info




strona g│ˇwna | dodaj do ulubionych           
kontakt    regulamin